به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حجتالاسلام والمسلمین سعیدرضا عاملی، رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، امروز ۲۶ شهریورماه در افتتاحیه نشست تخصصی بینالمللی ششمین کنگره جهانی امام رضا(ع) که در تالار بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، اظهار داشت: در درجه نخست لازم میدانم از امام شهید که پایهگذار این کنگره بزرگ و عظیم بودند، قدردانی و سپاسگزاری کنم؛ چراکه حدود ۴۵ سال از آغاز این حرکت میگذرد و در این مدت نشستها، کنگرهها، سمپوزیومها و برنامههای بینالمللی متعددی برگزار شده است.
وی افزود: این حرکت را باید حسنه جاریه پایهگذاران آن دانست و شایسته است یاد آنان را گرامی بداریم و برای عظمت و شکوه روح بلندشان در پیشگاه پروردگار دعا کنیم.
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران همچنین از حجت الاسلام والمسلمین مروی، تولیت آستان قدس رضوی قدردانی کرد و گفت: حمایتهای ایشان موجب استمرار برگزاری این کنگره شد و در سال ۱۴۰۱ نیز زمینه ادامه این حرکت فراهم شد تا کنگره با رویکردی متفاوت، نگاه بینالمللیتر و با تمرکز بر مسائل روز برگزار شود.
وی ادامه داد: از آن زمان تاکنون دو کنگره بزرگ برگزار شده است. در کنگره پنجم ۱۷ نشست بینالمللی و حدود ۳۳ نشست ملی برگزار شد و یک سال پس از آغاز این روند، اجلاسیههای بینالمللی برگزار شد و دو سال بعد نیز کنگره پنجم در سال ۱۴۰۳ برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی تصریح کرد: قرار بود ششمین کنگره نیز در زمان مقرر برگزار شود، اما به دلیل شرایط جنگی، امکان برگزاری کنگره در زمان تعیینشده فراهم نشد و بر همین اساس تصمیم گرفته شد نشست بینالمللی ششمین کنگره برگزار شود و انشاءالله سال آینده کنگره اصلی برگزار خواهد شد.
کنگره امام رضا(ع) باید مسائل روز جهان را مورد توجه قرار دهد
دبیرکنگره جهانی امام رضا(ع) با اشاره به شرایط حساس برگزاری نشست بینالمللی ششمین کنگره جهانی امام رضا(ع)، اظهار داشت: امروز در شرایط بسیار حساس و ویژهای این نشست را برگزار میکنیم و در چنین شرایطی باید به دیدگاههای رهبر شهید انقلاب درباره جهتگیری کنگره جهانی امام رضا(ع) توجه کنیم.
وی افزود: در اردیبهشت سال ۱۳۹۹ که خدمت رهبر فقید و شهید انقلاب رسیدیم، ایشان سه حوزه را به عنوان موضوع و محور برگزاری نشستهای کنگره جهانی امام رضا(ع) برجسته کردند.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی، نخستین محور مورد تأکید ایشان را توجه به دعا، معرفت و عرفان دانست و گفت: امروز جهان به دعا، اخلاق، عرفان و معرفت نیاز دارد و چالش بزرگ جهان معاصر، فقدان اخلاق و معنویت است؛ مسئلهای که روحیه استکباری را ایجاد کرده، بیعدالتی را گسترش داده و روابط نامناسبی میان انسانها به وجود آورده است.
وی ادامه داد: محور دوم مورد تأکید ایشان این بود که موضوعات کنگره باید ناظر بر مسائل روز باشد. امروز با مسائل مختلفی از جمله محیط زیست، بحرانهای ناشی از سلطه و جنگ، نابرابری اجتماعی و کشتارهای جمعی در جهان مواجه هستیم و این موضوعات باید در برنامههای علمی و پژوهشی کنگره مورد توجه قرار گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر موضوع حقوق حیوانات، گفت: ایشان در آن نشست به موضوع حقوق حیوانات از نگاه اهلبیت(ع) اشاره کردند و فرمودند این مسئله میتواند موضوعی متناسب با نیازهای روز جامعه باشد؛ چراکه نسل جوان و جامعه امروز با موضوع نگهداری و توجه به حیوانات درگیر است.
وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، باید موضوعات کنگره را متناسب با مسائل و دغدغههای روز جامعه انتخاب کنیم و از این طریق معارف اهلبیت(ع) را در پاسخگویی به مسائل جدید جامعه مورد توجه قرار دهیم.
حکومت صالحان از آرمانهای اساسی معارف اهلبیت(ع) است
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران سومین محور مورد تأکید رهبر شهید انقلاب را مسئله حکومت و حکمرانی دانست و اظهار داشت: همه ائمه(ع) برای حکومت کردن آمدند، اما فرصت و مجال کافی برای آنان فراهم نشد و تنها امیرالمؤمنین(ع) حدود پنج سال فرصت حکومت پیدا کردند و امام رضا(ع) نیز در دوره ولایتعهدی، فرصت محدودی برای حضور در عرصه حکمرانی داشتند.
وی افزود: در دوره مأمون، بخش گستردهای از جهان اسلام تحت سیطره حکومت او قرار داشت و امام رضا(ع) میتوانستند از این فرصت برای گسترش فرهنگ اهلبیت(ع) استفاده کنند؛ البته ایشان با پذیرش ولایتعهدی، شرط کردند در امور سیاسی و اجرایی حکومت دخالتی نداشته باشند.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی با اشاره به روایتی درباره موضع امام رضا(ع) نسبت به کشورگشایی، گفت: در یکی از مناسبتها مأمون با خوشحالی نزد امام رضا(ع) آمد و از فتح سرزمینی سخن گفت، اما امام(ع) از چرایی این کشورگشایی و تعرض به مردم پرسیدند و این اقدام را مطلوب ندانستند.
وی ادامه داد: ائمه(ع) فرصت و مجال کافی برای تشکیل حکومت پیدا نکردند و امیدواریم زمینههای حکومت امام صالح و امام منتظر(عج) فراهم شود و شاهد حاکمیت صالحان بر جهان باشیم.
امروز با ظلم ساختاری در جهان مواجه هستیم
حجت الاسلام والمسلمین عاملی با اشاره به شرایط کنونی جهان، گفت: بر مبنای همان نگاه رهبر شهید انقلاب، امروز مسئله اصلی، سیطره ظالمانهای است که اسرائیل و آمریکا در منطقه غرب آسیا ایجاد کردهاند.
وی افزود: آمریکاییها به دنبال تسلط بر جهان هستند و از نگاه تکمحوری به مدیریت نهادی جهان حرکت کردهاند؛ یعنی تلاش میکنند جهان از طریق نهادها، سازمانها و نهادهای بینالمللی مدیریت شود.
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران اظهار داشت: از این منظر، ساختاری ظالمانه در جهان شکل گرفته است؛ ساختاری که بر این تفکر استوار است که همه جهان و منابع آن باید تحت اختیار یک قدرت قرار داشته باشد.
وی یکی دیگر از ابعاد این ساختار را شکلگیری نهادهایی برای اعمال فشار و تحریم ملتها دانست و گفت: تحریمهای اولیه به معنای اعمال فشار قضایی، دارویی، مالی و اقتصادی بر یک کشور و تحریمهای ثانویه به معنای مجازات کشورهایی است که با کشور تحریمشده ارتباط برقرار میکنند.
عاملی ادامه داد: برای این منظور سازوکارهای مالی خاصی در جهان ایجاد شده است تا بخش قابل توجهی از تبادلات مالی از مسیرهایی انجام شود که تحت کنترل آمریکا قرار دارد.
وی با اشاره به تحولات ونزوئلا و سیاستهای آمریکا در قبال کشورهای مختلف، افزود: از نگاه من، هدفگذاری برای تسلط بر ایران صرفاً به معنای تسلط بر غرب آسیا نیست، بلکه ایران از نظر راهبردی جایگاهی دارد که تسلط بر آن میتواند معادلات جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
عدالت ساختاری، نیاز اساسی جهان امروز است
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران با اشاره به آموزههای امام رضا(ع) درباره مقابله با ظلم اظهار داشت: در شرایط کنونی باید به این آموزه توجه کنیم که خداوند بر کسانی که به صورت ظالمانه به مردم تجاوز میکنند، غضب میکند و جامعه مؤمنان نیز نباید در برابر ظلم و تجاوز سکوت کند.
وی افزود: امروز در جهان تنها با نهادهای ظالمانه مواجه نیستیم، بلکه رفتارهای ظالمانه نیز در نقاط مختلف جهان تکرار میشود و نمونه آن کشتارهای جمعی و نسلکشیهایی است که در تاریخ معاصر و امروز شاهد آن بودهایم.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی با اشاره به کتابها و مطالعات منتشرشده درباره نسلکشی در جهان، گفت: در برخی مطالعات، موارد متعددی از کشتارهای جمعی در جهان ثبت شده است. همچنین در نشستها و کنفرانسهایی که با موضوع یادبود نسلکشی برگزار میشود، ابعاد مختلف این کشتارها مورد بررسی قرار میگیرد.
وی تصریح کرد: مسئله امروز جهان، وجود یک ظلم ساختاری است و در مقابل آن، نیازمند تلاش برای ایجاد عدالت ساختاری هستیم. اگر عدالت وجود نداشته باشد، هیچ حکمی حیات پیدا نمیکند و هیچیک از احکام الهی نمیتواند به درستی اجرا شود.
دبیر کنگره جهانی امام رضا(ع) خاطرنشان کرد: جهان امروز نیازمند تفکر عدالتگرا و نهادهای عدالتگراست و عنوان این نشست نیز با توجه به همین ضرورت انتخاب شده است؛ چراکه نهادهای بینالمللی موجود نتوانستهاند آنگونه که باید در مسیر عدالت و تأمین منافع عمومی ملتهای جهان حرکت کنند.
هفت نوع سلطه در جهان معاصر شکل گرفته است
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران در ادامه با بیان اینکه امروز شاهد انواع مختلف سلطه در جهان هستیم، اظهار داشت: یکی از این موارد، سلطه فیزیکی و جغرافیایی است؛ قدرتهایی به دنبال تسلط بر سرزمینها و منابع ملتها هستند و منافع کشورهای مختلف را هدف قرار میدهند.
وی افزود: نوع دوم، سلطه اقتصادی است که از طریق نهادهای اقتصادی و مالی بینالمللی دنبال میشود و در بسیاری از موارد، به جای نهادینه کردن عدالت، منافع نظام سرمایهداری را دنبال میکند.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی، سلطه فرهنگی را نوع دیگری از سلطه دانست و گفت: امروز تلاشهایی برای تغییر سبک زندگی ملتها، تضعیف سنتهای اجتماعی و محدود کردن تنوع فرهنگی جوامع صورت میگیرد و این روند موجب سلب استقلال فرهنگی ملتها میشود.
وی ادامه داد: سلطه سیاسی نیز از دیگر اشکال سلطه است که در قالب دخالت در انتخابات، تأثیرگذاری بر احزاب سیاسی و ایجاد جریانهای سیاسی در کشورهای مختلف دنبال میشود.
رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، سلطه الگوریتمی را از دیگر اشکال سلطه در جهان امروز عنوان کرد و افزود: امروز الگوریتمها نقش مهمی در اداره جهان پیدا کردهاند و بخش قابل توجهی از اقتصاد جهان در فضای دیجیتال شکل گرفته است. مدیریت این اقتصاد نیز تا حد زیادی از طریق پلتفرمهای بزرگ انجام میشود.
وی همچنین از سلطه سیستمی و شناختی به عنوان دو شکل دیگر سلطه یاد کرد و گفت: ظلم ساختارمند همان سلطه سیستمی است که بر جهان حاکم شده و سلطه شناختی نیز به معنای تأثیرگذاری بر ادراک و نگرش انسانهاست.
حجت الاسلام والمسلمین عاملی ادامه داد: امروز مدلهایی طراحی شدهاند که میتوانند بر رفتار و ادراک انسانها اثر بگذارند. گاهی شاهد تغییر ناگهانی رفتار و نگرش یک نسل هستیم؛ به گونهای که برخی رفتارها و گرایشها با ریشههای دینی، تاریخی و تمدنی آن جامعه تناسبی ندارد.
حفظ پیوند اجتماعی و صبر، زمینهساز پیروزی است
وی با اشاره به آموزههای قرآن کریم، اظهار داشت: باید آیات قرآن را نصبالعین خود قرار دهیم و بر صبر، بردباری، حفظ پیوند و شبکه اجتماعی و رعایت تقوا تأکید کنیم.
دبیرکنگره جهانی امام رضا(ع) تصریح کرد: خطاب قرآن به مؤمنان این است که صبر و بردباری پیشه کنند، یکدیگر را به صبر توصیه کنند، پیوندهای اجتماعی خود را حفظ کنند و تقوا پیشه کنند تا زمینه رستگاری فراهم شود.
وی در پایان گفت: امروز نیز باید با تکیه بر ایمان، صبر، بردباری، حفظ انسجام و تقوا در مسیر تحقق عدالت و مقابله با ظلم حرکت کنیم.
انتهای پیام/











نظر شما